Kennis / SOC 2

Wat is een SOC 2 rapport en wat toetst de auditor?

Een SOC 2 rapport is een assurancerapport over de beheersmaatregelen van een serviceorganisatie rond beveiliging en, waar gekozen, beschikbaarheid, verwerkingsintegriteit, vertrouwelijkheid en privacy. Het normenkader zijn de Trust Services Criteria van de AICPA. In Nederland voert een accountant of IT-auditor het uit als ISAE 3000-opdracht. Type 2 toetst ook de werking over een periode.

Dennis Out
Dennis Out · Managing Partner
Bijgewerkt november 2026 · 6 min leestijd

Waar komt SOC 2 vandaan en welke standaard geldt in Nederland?

SOC 2 is ontwikkeld door de AICPA, de Amerikaanse beroepsorganisatie van accountants. Het rapport laat zien hoe een serviceorganisatie, zoals een SaaS-leverancier, hostingpartij of datacenter, omgaat met de gegevens en systemen van haar klanten. Het normenkader is vastgelegd in de Trust Services Criteria.

In Nederland valt een SOC 2-opdracht onder ISAE 3000, het internationale raamwerk voor assurance over alles wat geen historische financiele informatie is. De NBA heeft dat overgenomen als Standaard 3000A, NOREA als Richtlijn 3000. NOREA heeft daarnaast een handreiking voor SOC-rapporten gepubliceerd die de Trust Services Criteria als toetsingsnorm gebruikt. Meer over het raamwerk zelf lees je in het artikel over de ISAE 3000 verklaring.

Twijfel je of je klant SOC 2, ISAE 3402 of ISAE 3000 bedoelt? De assurance-check laat in een paar vragen zien welk raamwerk aansluit.

Doe de assurance-check

Welke categorieen vallen onder de Trust Services Criteria?

De Trust Services Criteria kennen vijf categorieen. Beveiliging is altijd onderdeel van een SOC 2 rapport. De andere vier kies je op basis van de dienst die je levert en de vraag van je klant.

  • Beveiliging: bescherming tegen ongeautoriseerde toegang tot systemen en gegevens. Dit deel heet ook de common criteria.
  • Beschikbaarheid: of je systemen beschikbaar zijn zoals je met klanten hebt afgesproken.
  • Verwerkingsintegriteit: of verwerking volledig, juist en geautoriseerd gebeurt.
  • Vertrouwelijkheid: hoe je informatie beschermt die als vertrouwelijk is aangemerkt.
  • Privacy: hoe je persoonsgegevens verzamelt, gebruikt, bewaart en verwijdert.

Type 1 of type 2: wat is het verschil?

Een type 1 rapport toetst de opzet en het bestaan van je beheersmaatregelen op een peildatum. De auditor stelt vast dat de maatregelen goed zijn ontworpen en op die datum bestaan. Een type 2 rapport gaat een stap verder en toetst of de maatregelen gedurende een rapportageperiode ook hebben gewerkt. Die periode leg je vooraf vast.

Type 1 laat zien dat je maatregelen kloppen. Type 2 laat zien dat ze werken.

Klanten en inkoopafdelingen vragen meestal om type 2, omdat zij willen weten of je beveiliging in de praktijk standhoudt. Een type 1 rapport is vaak de eerste stap naar een eerste type 2.

Wat toetst de auditor en met welk bewijs?

De basis van elk SOC 2 rapport is de systeembeschrijving die jij opstelt: welke dienst je levert, welke systemen, mensen en processen daarbij horen en welke beheersmaatregelen je hebt ingericht. De auditor toetst of die beschrijving klopt en of de maatregelen aansluiten op de gekozen criteria.

Bij type 2 kijkt de auditor naar bewijs uit de hele periode. Denk aan steekproeven uit toegangsaanvragen en periodieke reviews van autorisaties, changes in je software, incidentregistraties, back-ups en hersteltests en de opvolging van kwetsbaarheden. Hij stelt ook vast welke maatregelen bij je klant moeten liggen, de complementary user entity controls, en hoe je omgaat met subserviceorganisaties zoals je cloudleverancier: meegenomen in het rapport of daarbuiten gelaten.

Wat leg je klaar?

  • Een systeembeschrijving van de dienst die in scope is
  • Een risicoanalyse en een overzicht van je beheersmaatregelen, gekoppeld aan de gekozen criteria
  • Je beleid voor informatiebeveiliging, toegangsbeheer, change management, incidentbeheer en continuiteit
  • Bewijs per beheersmaatregel over de rapportageperiode, zoals logs, tickets en vastgelegde reviews
  • Een overzicht van je subserviceorganisaties en hun eigen assurancerapporten
  • Per proces een vaste contactpersoon voor de vragen van de auditor

SOC 2 naast ISAE 3402 en ISO 27001

ISAE 3402 gaat over beheersmaatregelen die de financiele verslaggeving van je klanten raken en wordt meestal gevraagd door de accountant van je klant. SOC 2 gaat over beveiliging en de andere Trust Services categorieen en wordt gevraagd door inkoop, een CISO of een security-afdeling. ISO 27001 is een certificering van je managementsysteem door een certificerende instelling, geen assurancerapport. Het volledige overzicht staat in ISAE 3402, SOC 2, ISAE 3000 of SOC 1: welk rapport vraagt je klant?

Veelgestelde vragen over SOC 2

Is een SOC 2 rapport verplicht?

Nee. Er is geen wet die een SOC 2 rapport voorschrijft. De vraag komt van je klanten, vaak via inkoop of een security-vragenlijst, omdat zij zekerheid willen over hoe je met hun gegevens en systemen omgaat.

Wat is het verschil tussen SOC 2 type 1 en type 2?

Type 1 toetst de opzet en het bestaan van je beheersmaatregelen op een peildatum. Type 2 toetst daarnaast of de maatregelen gedurende een vooraf vastgelegde rapportageperiode hebben gewerkt. Klanten vragen meestal om type 2.

Is een SOC 2 rapport een certificaat?

Nee. Een SOC 2 rapport is een assurancerapport van een accountant of IT-auditor, met per beheersmaatregel de bevindingen. Een certificaat, zoals ISO 27001, wordt afgegeven door een certificerende instelling en toetst je managementsysteem tegen een vaste norm.

Kan een Nederlandse accountant een SOC 2 rapport afgeven?

Een Nederlandse accountant of IT-auditor voert de opdracht uit onder ISAE 3000, met de Trust Services Criteria als normenkader. NOREA heeft daar een handreiking voor. Vraagt je klant uitdrukkelijk om een rapport onder de Amerikaanse AICPA-standaarden zelf, stem dat dan vooraf af.

Dit artikel geeft een algemene toelichting op SOC 2 en is geen advies voor jouw specifieke situatie. Peildatum november 2026.

Dennis Out, Managing Partner van MOOS

Vraagt je klant om een SOC 2 rapport?

In een gesprek met Dennis van MOOS weet je welke categorieen in scope horen, of type 1 of type 2 past en wat je klaarlegt.

Dennis Out · Managing Partner

Bel direct: +31 6 21 80 98 55

Je spreekt direct een partner van MOOS. Een kennismaking is vrijblijvend.