Ben ik controleplichtig in 2026?
Je bent controleplichtig als je organisatie twee boekjaren op rij aan minstens twee van de drie wettelijke groottecriteria voldoet: omzet, balanstotaal en aantal werknemers. Vormen meerdere vennootschappen samen een groep, dan tel je de cijfers bij elkaar op. Voldoe je eraan, dan controleert een accountantsorganisatie met AFM-vergunning je jaarrekening.
De groottecriteria voor de jaarrekening in 2026
Of je organisatie wettelijk gecontroleerd moet worden, hangt af van drie groottecriteria uit Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Die drempels zijn per boekjaar 2024 met zo’n 25% verhoogd en gelden onveranderd voor de boekjaren 2025 en 2026. Dit zijn de actuele grenzen:
Zit je in beide jaren boven twee drempels, dan kwalificeer je als middelgroot of groot en is een jaarrekeningcontrole door een externe accountant verplicht. Door de verhoging zijn organisaties die eerder net controleplichtig waren dat nu soms niet meer. Andersom groeien scale-ups er juist voor het eerst overheen.
Groepsconsolidatie: de regel die vaak wordt gemist
De criteria gelden niet per BV afzonderlijk. Sta je aan het hoofd van een groep, dan tellen de cijfers van alle groepsmaatschappijen geconsolideerd mee, ook als elke werkmaatschappij op zichzelf onder de drempels blijft. Een holding met drie werkmaatschappijen van elk €6 miljoen omzet zit geconsolideerd dus ruim boven de grens.
Er is één belangrijke uitzondering: valt jouw rechtspersoon onder een moeder die een gecontroleerde, geconsolideerde jaarrekening opstelt waarin jouw cijfers zijn opgenomen, dan kan onder voorwaarden vrijstelling gelden (artikel 2:403 BW). De voorwaarden luisteren nauw. Laat dit altijd toetsen.
Net over de grens? Dit verandert er
Groei je dit jaar voor het eerst over de drempels, dan geldt de controleplicht pas na het tweede opeenvolgende jaar. Dat klinkt als uitstel, maar dit is juist het moment om te starten: een eerste controle vraagt voorbereiding van je administratie, processen en dossiervorming. Wie pas begint als de plicht al geldt, loopt achter de feiten aan.
De snelle check
- Zet omzet, balanstotaal en het gemiddeld aantal werknemers over de laatste twee boekjaren op een rij, geconsolideerd als je een groep hebt.
- Twee van de drie drempels in beide jaren overschreden? Dan ben je controleplichtig.
- Eén jaar boven de grens? Nog niet controleplichtig, wel hét moment om je voor te bereiden.
- Twijfel over consolidatie of de 403-vrijstelling? Leg je structuur voor aan een accountant.
Liever niet zelf rekenen? De controleplicht-check loopt de 2-van-3-regel met je door en laat zien vanaf welk boekjaar de plicht geldt. Wat daarna de omvang van de controle bepaalt en hoe je een indicatie aanvraagt, lees je bij de kosten van een jaarrekeningcontrole.
Veelgestelde vragen over controleplicht
Wat zijn de groottecriteria voor de jaarrekening in 2026?
Voor boekjaar 2026 gelden dezelfde groottecriteria als sinds boekjaar 2024: meer dan €15 miljoen netto-omzet, meer dan €7,5 miljoen balanstotaal en gemiddeld 50 of meer werknemers. Overschrijd je twee boekjaren op rij minstens twee van deze drie criteria, dan is je organisatie controleplichtig en controleert een accountantsorganisatie met AFM-vergunning je jaarrekening.
Onze holding heeft vier werkmaatschappijen die elk onder de drempels blijven. Zijn wij controleplichtig?
De groottecriteria gelden op groepsniveau en niet per afzonderlijke vennootschap. Sta je aan het hoofd van een groep, dan tel je de cijfers van alle groepsmaatschappijen geconsolideerd bij elkaar op. Een holding waarvan elke werkmaatschappij afzonderlijk onder de grens blijft, komt geconsolideerd vaak wel boven de grens uit en is dan controleplichtig.
Wat is het verschil tussen een wettelijke en een vrijwillige jaarrekeningcontrole?
Een wettelijke jaarrekeningcontrole is een controle die de wet voorschrijft zodra je organisatie de groottecriteria overschrijdt. Een vrijwillige jaarrekeningcontrole is dezelfde controle, uitgevoerd op eigen initiatief. In de uitvoering zit geen verschil: beide volgen dezelfde controlestandaarden en eindigen in een controleverklaring. Het verschil zit in de aanleiding.
Moeten wij onze jaarrekening laten controleren, of mag het ook zonder?
Voldoe je twee boekjaren op rij aan minstens twee van de drie groottecriteria, dan is een jaarrekeningcontrole wettelijk verplicht. Blijf je daaronder, dan is de controle een eigen keuze. Banken, investeerders en grote afnemers vragen in dat geval regelmatig alsnog om een controleverklaring.
Wij zijn dit jaar controleplichtig geworden. Wat betekent dat voor onze administratie?
Een jaarrekeningcontrole vraagt dat je cijfers herleidbaar zijn tot onderliggende vastlegging. In de praktijk gaat het om je grootboek, de onderbouwing bij schattingen en waarderingen, en de opzet van je interne beheersing. Organisaties die voor het eerst controleplichtig worden, richten dit het liefst in voordat de eerste controle begint.
Klopt het dat je pas controleplichtig bent als je aan alle drie de criteria voldoet?
Twee van de drie criteria is genoeg. De wet hanteert een 2-van-3-regel: overschrijd je in twee opeenvolgende boekjaren minstens twee van de drie groottecriteria, dan ben je controleplichtig. Voldoen aan alle drie is dus geen voorwaarde. De toets wordt per boekjaar opnieuw gemaakt.
Vanaf welk boekjaar geldt de controleplicht als wij nu voor het eerst over de drempels gaan?
De controleplicht ontstaat nadat je twee opeenvolgende boekjaren aan de criteria voldoet. Ga je dit boekjaar voor het eerst over twee van de drie drempels heen, dan telt dit boekjaar als het eerste van die twee. Blijf je ook het volgende boekjaar boven de grenzen, dan geldt de controleplicht vanaf dat tweede boekjaar.
Wie mag een wettelijke controleverklaring afgeven?
Een wettelijke controleverklaring mag alleen worden afgegeven door een accountantsorganisatie met een vergunning van de AFM. MOOS Accountants is een audit only-accountantskantoor met AFM-vergunning 13020156 en voert uitsluitend controle- en assurance-opdrachten uit. De AFM houdt een openbaar register bij waarin je per kantoor kunt nagaan of de vergunning geldig is.
Hoe tonen wij aan dat wij onder de drempels blijven?
Zet netto-omzet, balanstotaal en het gemiddeld aantal werknemers van de laatste twee boekjaren naast elkaar, geconsolideerd als je een groep vormt. Overschrijd je in minstens een van die twee jaren hooguit een van de criteria, dan val je buiten de wettelijke controleplicht. Leg die uitkomst vast met de onderbouwing erbij, zodat je bij een volgend boekjaar direct kunt vergelijken.
Geldt de controleplicht ook als onze buitenlandse moeder al een gecontroleerde geconsolideerde jaarrekening opstelt?
Onder voorwaarden geldt dan een vrijstelling. Artikel 2:403 BW maakt vrijstelling mogelijk voor een rechtspersoon waarvan de cijfers zijn opgenomen in een gecontroleerde geconsolideerde jaarrekening van de moeder, en waarvoor de moeder een aansprakelijkstelling deponeert. De voorwaarden luisteren nauw en gelden per boekjaar. Laat je structuur toetsen voordat je op de vrijstelling vertrouwt.
Wat kost een jaarrekeningcontrole?
De omvang van een jaarrekeningcontrole volgt uit je eigen cijfers en de opzet van je organisatie. Welke factoren daarin meewegen en hoe je een indicatie aanvraagt, staat op de pagina over de kosten van een jaarrekeningcontrole.
Dit artikel is een algemene toelichting op de groottecriteria en geen advies voor jouw specifieke situatie.

Twijfel je? In één gesprek weten we het.
Stuur je cijfers of bel direct: we lopen de criteria samen langs en je weet meteen waar je staat.
Bel direct: +31 6 21 80 98 55