Kennis / Controleplicht

Controleplicht voor betaalinstellingen: jaarrekening of financiële staten

Een betaalinstelling voldoet aan de controleplicht via twee routes: een controle van de jaarrekening, of een controle van de financiële staten die je periodiek bij DNB indient. Welke route je kiest, bepaal je zelf; DNB stelt beide open. De scope verschilt per route, en daarmee ook wat je moet aanleveren.

Dennis Out
Dennis Out · Managing Partner
Bijgewerkt augustus 2026 · 8 min leestijd

Waar de verplichting op rust

Sinds 1 januari 2023 vallen betaalinstellingen en elektronischgeldinstellingen onder artikel 3:72, zevende lid, Wft. Dat artikel regelt de accountantscontrole op de financiële staten die je bij DNB indient. Voor andere financiële ondernemingen bestond die verplichting al langer.

De twee routes naast elkaar

Controle op de jaarrekeningNormenkader is je verslaggevingsgrondslagSluit aan op wat je toch al opstelt en deponeertEén moment in het jaar, na afsluitingDekt je volledige vennootschap
Controle op de financiële statenNormenkader is de rapportage-instructie van de toezichthouderSluit aan op wat DNB van je vraagtVolgt het ritme van je toezichtrapportageDekt de posten die in de staten zitten

Wat elke route betekent voor je planning

Kies je de jaarrekening, dan valt het controlewerk na afsluiting van het boekjaar en loopt het mee met je reguliere jaarrekeningtraject. Kies je de staten, dan volgt het werk het ritme van je toezichtrapportage. Dat kan gunstig zijn als je toch al een strak rapportageproces hebt, en ongunstig als dat proces net de drukste periode van je team raakt.

De keuze raakt ook je interne werk. Bij de jaarrekening werk je toe naar één moment. Bij de staten werk je toe naar een terugkerend ritme waarin de kwaliteit van je brongegevens doorlopend op orde moet zijn.

Hoe je kiest

De afweging in één zin: kies de route waarvan het proces bij jou het stevigst staat, niet de route die op papier het kleinst lijkt.

Drie vragen helpen. Waar ligt je administratieve zwaartepunt: bij de jaarafsluiting of bij de periodieke rapportage? Welk van de twee processen kun je nu al onderbouwen zonder achteraf te reconstrueren? En welke route past bij het moment waarop je team ruimte heeft?

Wat je klaarlegt

De rapportages zoals je die de afgelopen periodes hebt ingediend. De aansluiting tussen die rapportages en je grootboek. De beschrijving van je proces: wie stelt op, wie controleert, wie dient in. En je verslaggevingsgrondslagen.

Veelgestelde vragen over de controleplicht voor betaalinstellingen

Via welke twee routes voldoet een betaalinstelling aan de controleplicht?

Via een controle op de jaarrekening of via een controle op de financiële staten die je bij DNB indient. De verplichting zelf rust sinds 1 januari 2023 op artikel 3:72, zevende lid, Wft. Welke route je kiest, bepaalt het normenkader, het ritme en de reikwijdte van het controlewerk.

Wat is het verschil tussen controle op de jaarrekening en controle op de financiële staten?

Bij de jaarrekening is je verslaggevingsgrondslag het normenkader, valt het werk na afsluiting van het boekjaar en dekt de controle je volledige vennootschap. Bij de financiële staten is de rapportage-instructie van de toezichthouder het normenkader, volgt het werk het ritme van je toezichtrapportage en dekt de controle de posten die in de staten zitten.

Hoe kies je tussen die twee routes?

Kies de route waarvan het proces bij jou het stevigst staat, niet de route die op papier het kleinst lijkt. Drie vragen helpen: waar ligt je administratieve zwaartepunt, welk proces kun je nu al onderbouwen zonder achteraf te reconstrueren, en welke route past bij het moment waarop je team ruimte heeft?

Wat leg je klaar voor de controle van je financiële staten?

De rapportages zoals je die de afgelopen periodes hebt ingediend, de aansluiting tussen die rapportages en je grootboek, de beschrijving van je proces met wie opstelt, wie controleert en wie indient, en je verslaggevingsgrondslagen.

Dit artikel is een algemene toelichting en geen advies voor jouw specifieke situatie.

Dennis Out, Managing Partner van MOOS

Twijfel je? In één gesprek weten we het.

Stuur je cijfers of bel direct: we lopen de criteria samen langs en je weet meteen waar je staat.

Dennis Out · Managing Partner

Bel direct: +31 6 21 80 98 55