Kennis / Doorlooptijd

Waarom loopt een controle vaak uit?

Een controle loopt meestal uit om drie redenen: de administratie is bij de start nog niet af, gevraagde stukken komen in delen binnen, of er duikt een post op waarover pas laat een standpunt ligt. Alle drie gaan over voorbereiding, en daar valt de winst dus ook te halen.

Patrick van den Belt
Patrick van den Belt · Managing Partner
Bijgewerkt augustus 2026 · 5 min leestijd

Hoe een controle is opgebouwd

Een controle loopt in fasen. De interimcontrole vindt meestal in het najaar plaats, de jaareindecontrole in de eerste maanden na afloop van het boekjaar. Hoe strak dat verloopt hangt vooral af van één ding: of de administratie klaar is op het moment dat de controle start.

Het venijn zit dus in alles wat om de controle heen gebeurt, en daar heb je zelf veel invloed op.

Waarom controles uitlopen

Uitloop heeft bijna altijd één van drie oorzaken. Stukken zijn niet klaar op het afgesproken moment, waardoor het team niet verder kan en de planning schuift. Vragen komen te laat, waardoor vlak voor de deadline een golf aan openstaande punten ontstaat. Of de review gebeurt pas op het eind, wat op het laatste moment nieuwe vragen oplevert.

Herkenbaar? Dat geldt voor veel organisaties. Het goede nieuws is dat alle drie de oorzaken beheersbaar zijn.

Wat een strakke, digitale aanpak anders doet

Vooraf een concrete planning met aanleverdata, een gedeeld overzicht van wat nog openstaat, vragen gebundeld via één aanspreekpunt, en tussentijdse reviews zodat het oordeel niet pas op het laatste moment vorm krijgt. En de grootste versneller: directe, digitale toegang tot je administratie, zodat je niet eindeloos exports hoeft te draaien.

Wat gebeurt er in de interimcontrole?

In de interimfase kijkt de accountant naar je processen en je interne beheersing: wie mag wat boeken, hoe zijn autorisaties vastgelegd, en sluiten je subadministraties aan op het grootboek. De bevindingen daaruit landen in de management letter. Werken die beheersmaatregelen aantoonbaar, dan kan de accountant daarop steunen en verschuift het accent in de jaareindefase van losse posten naar de aansluiting op je systemen.

Waarom het eerste controlejaar anders verloopt

Bij een eerste controle komt er werk bij dat in latere jaren wegvalt. De beginbalans moet worden vastgesteld, de accountant leert je organisatie en je systemen kennen, en er is nog geen dossier uit een voorgaand jaar om op terug te vallen. Stap je over van een andere accountant, dan speelt daarnaast de overdracht van het vorige dossier. Reken daar in je planning op, dan verrast het je niet.

Wat je zelf kunt doen

De grootste winst ligt bij jezelf: een administratie die aansluit op het moment dat de controle start. Plan de jaarafsluiting strak, zorg dat onderbouwingen klaarliggen en lever digitaal aan. Een controle die op tijd klaar is, is geen kwestie van geluk maar van planning en discipline, aan beide kanten van de tafel. Wil je weten hoe een realistische planning er voor jou uitziet? Plan een kennismaking.

Veelgestelde vragen over het verloop van de controle

Waarom loopt een jaarrekeningcontrole uit?

Meestal om drie redenen: de administratie is bij de start nog niet af, gevraagde stukken komen in delen binnen, of er duikt een post op waarover pas laat een standpunt ligt. Alle drie gaan over voorbereiding.

Uit welke fasen bestaat een jaarrekeningcontrole?

Een controle loopt in fasen. De interimcontrole vindt meestal in het najaar plaats en gaat over processen en interne beheersing. De jaareindecontrole volgt in de eerste maanden na afloop van het boekjaar en gaat over de cijfers zelf.

Wat gebeurt er in de interimcontrole?

De accountant beoordeelt je processen en interne beheersing: wie mag wat boeken, hoe autorisaties zijn vastgelegd, en of subadministraties aansluiten op het grootboek. De bevindingen landen in de management letter.

Waarom verloopt het eerste controlejaar anders?

Bij een eerste controle moet de beginbalans worden vastgesteld, leert de accountant je organisatie en systemen kennen, en is er nog geen dossier uit een voorgaand jaar. Bij een overstap speelt daarnaast de overdracht van het vorige dossier.

Dit artikel geeft een algemene toelichting op de doorlooptijd van een controle en is geen advies voor jouw specifieke situatie.

Patrick van den Belt, Managing Partner van MOOS

Een controle die wél op tijd klaar is?

We maken vooraf een realistische planning en houden je bij elke stap aangehaakt. Bel of plan een kennismaking, dan lopen we het samen door.

Patrick van den Belt · Managing Partner

Bel direct: +31 6 21 80 98 55