Kennis / Fondsen

Wat maakt een fondscontrole anders?

Een fondscontrole draait om waardering. De accountant toetst hoe je de beleggingen hebt gewaardeerd, welke aannames daaronder liggen en wie die aannames heeft opgesteld. Daarnaast spelen de rapportagetermijnen richting participanten en toezichthouder, en de toelichtingen die de wet en je fondsvoorwaarden vragen. Het controlewerk volgt dus de waarderingsketen.

Sandrino Bouwmeester
Sandrino Bouwmeester · Managing Partner
Bijgewerkt september 2026 · 6 min leestijd

Waardering is het hart van de controle

Bij een fonds ligt het zwaartepunt van de controle bij de waardering van de participaties. Zeker bij niet-beursgenoteerde bedrijven en startups is er geen marktprijs om op terug te vallen. De controle draait dan om de waarderingsmethodiek, de aannames daarachter en de onderbouwing ervan.

Dat vraagt een accountant die waarderingsmodellen begrijpt en het gesprek daarover inhoudelijk voert, niet alleen procedureel afvinkt. Juist op dit punt zit het verschil tussen een controle die knelt en een die soepel loopt.

De deadlineklem

Fondsen zitten in een keten. De jaarcijfers van het fonds leunen op de cijfers van de onderliggende deelnemingen, en die zijn vaak pas laat beschikbaar. Tegelijk liggen er vaste rapportagedeadlines richting participanten.

Die klem los je niet op met harder werken in april. Wel met slim plannen: vooraf afspreken welke informatie wanneer komt, werken met betrouwbare voorlopige cijfers waar dat kan, en al het werk dat niet op de deelnemingscijfers wacht vroeg oppakken.

Disclosures als grootste vertrager

Opvallend genoeg zitten de discussies zelden in de cijfers zelf, maar in de toelichtingen: welke disclosures zijn verplicht, hoe gedetailleerd, en in welke vorm. Een goede accountant is daar vooraf duidelijk over, zodat je niet in ronde na ronde belandt. En vragen horen gebundeld te komen, via één aanspreekpunt, in plaats van los van vijf teamleden.

Wat je van een gespecialiseerd team mag verwachten

Ervaring met fondsstructuren, kennis van de relevante verslaggevingsregels, een planning die rekening houdt met de keten, en dezelfde partner op je dossier, zodat je niet elk jaar opnieuw je structuur hoeft uit te leggen. Eén keer uitleggen is genoeg. Wil je sparren over jouw fondscontrole? Plan een kennismaking, dan lopen we het samen door.

Wat dit betekent voor je controle

De waardering van participaties valt onder Standaard 540 over schattingen. De accountant beoordeelt de methodiek, de inputs, de aannames en wie die heeft opgesteld, en waar je een fondsadministrateur gebruikt ook wat diens rapportages waard zijn, volgens Standaard 402. Jij legt per participatie het waarderingsmodel klaar met de bronnen van de inputs, plus het assurance-rapport van je administrateur als dat er is. Kan de accountant een materiële waardering niet toetsen, dan kan dat gevolgen hebben voor de strekking van de verklaring. Leg het waarderingsdossier per participatie aan vóór jaareinde, niet erna.

Zo kijkt de accountant ernaar

  • Welk waarderingsmodel geldt per participatie en wie heeft de inputs opgesteld?
  • Welke inputs zijn waarneembaar en welke zijn aannames?
  • Is er een onafhankelijke waardering of een waarderingscommissie?
  • Wanneer komen de cijfers van de deelnemingen en hoe sluit je daarop aan?
  • Wie is je fondsadministrateur en is er een assurance-rapport?

Veelgestelde vragen over fondscontroles

Waarom draait een fondscontrole om de waardering van participaties?

Bij een fonds ligt het zwaartepunt van de controle bij de waardering van de participaties. Zeker bij niet-beursgenoteerde bedrijven en startups is er geen marktprijs om op terug te vallen, dus draait de controle om de waarderingsmethodiek, de aannames daarachter en de onderbouwing ervan. Dat vraagt een accountant die waarderingsmodellen begrijpt en het gesprek daarover inhoudelijk voert.

Hoe ga je om met de deadlineklem in een fondscontrole?

De jaarcijfers van het fonds leunen op de cijfers van de onderliggende deelnemingen, die vaak pas laat beschikbaar zijn, terwijl er vaste rapportagedeadlines richting participanten liggen. Die klem los je op met slim plannen: vooraf afspreken welke informatie wanneer komt, werken met betrouwbare voorlopige cijfers waar dat kan, en al het werk dat niet op de deelnemingscijfers wacht vroeg oppakken.

Waarom vertragen de toelichtingen een fondscontrole vaak?

De discussies zitten zelden in de cijfers zelf, maar in de toelichtingen: welke disclosures zijn verplicht, hoe gedetailleerd, en in welke vorm. Een goede accountant is daar vooraf duidelijk over, zodat je niet in ronde na ronde belandt, en bundelt vragen via één aanspreekpunt.

Wat mag je van een gespecialiseerd auditteam verwachten?

Ervaring met fondsstructuren, kennis van de relevante verslaggevingsregels, een planning die rekening houdt met de keten, en dezelfde partner op je dossier, zodat je niet elk jaar opnieuw je structuur hoeft uit te leggen. Eén keer uitleggen is genoeg.

Dit artikel geeft een algemene toelichting op fondscontroles en is geen advies voor jouw specifieke situatie.

Sandrino Bouwmeester, Managing Partner van MOOS

Fondscontrole aan de horizon?

We controleren fondsen en vermogensbeheerders in uiteenlopende sectoren. Bel of stuur je structuur, dan bespreken we hoe we het strak en op tijd inrichten.

Sandrino Bouwmeester · Managing Partner

Bel direct: +31 6 21 80 98 55