Kennis / Subsidiecontrole

Valt jouw subsidiecontrole onder Standaard 800 of 805?

Een subsidiecontrole valt onder de 800-serie van de NV COS. Standaard 800 geldt wanneer je een volledige financiële verantwoording laat controleren die is opgesteld volgens de eisen van de verstrekker, Standaard 805 wanneer de controle één overzicht of element betreft, zoals een subsidiedeclaratie of kostenopstelling. Het controleprotocol wijst meestal de standaard aan.

Henk-Jan Spit
Henk-Jan Spit · Partner
Bijgewerkt augustus 2026 · 4 min leestijd

Waar gaat de 800-serie over?

De NV COS is de verzameling controlestandaarden voor accountants in Nederland. De 800-serie regelt controles van financiële informatie die niet de reguliere jaarrekening is: overzichten volgens een stelsel voor bijzondere doeleinden en losse overzichten of elementen daarvan. Subsidieverantwoordingen zijn daarvan het bekendste voorbeeld.

De standaarden naast elkaar

StandaardObject van onderzoekTypische vorm bij subsidies
Standaard 800Volledig financieel overzicht volgens een stelsel voor bijzondere doeleindenExploitatieverantwoording van een gesubsidieerde instelling
Standaard 805Eén overzicht of een element daarvanSubsidiedeclaratie of kostenopstelling van een project
Standaard 4400Geen controle: afgesproken specifieke werkzaamhedenRapport van feitelijke bevindingen bij specifieke voorwaarden

Welke standaard geldt, volgt uit de vorm van je verantwoording. Het controleprotocol van de verstrekker wijst de standaard meestal letterlijk aan, samen met het model van de verklaring.

Wanneer geldt Standaard 805?

Standaard 805 gaat over de controle van één financieel overzicht of van een specifiek element daarvan, zoals een kostenopstelling, een omzetopgave of een subsidiedeclaratie.

Veel subsidieverantwoordingen hebben precies die vorm: een opstelling van de subsidiabele kosten van een project. Daarom wordt de controleverklaring bij een subsidieverantwoording in de praktijk veelal onder Standaard 805 afgegeven.

Het gaat dan om de controle van een specifiek element: de projectkosten, los van je volledige jaarrekening.

Wanneer geldt Standaard 800?

Standaard 800 komt in beeld wanneer de verantwoording een volledig financieel overzicht is dat is opgesteld volgens een stelsel voor bijzondere doeleinden: de grondslagen die de subsidieverstrekker voorschrijft.

Denk aan een exploitatieverantwoording van een gesubsidieerde instelling over een heel jaar, opgesteld volgens de indeling en waarderingsregels uit de subsidieregeling. De controle lijkt dan op een jaarrekeningcontrole, maar met de regeling als verslaggevingsstelsel.

Wie bepaalt welke standaard geldt?

In de praktijk het controleprotocol. Veel protocollen benoemen de standaard letterlijk, samen met het verklaringsmodel dat de accountant gebruikt en de foutmarges die gelden.

Zwijgt het protocol, dan bepaalt de accountant de standaard aan de hand van de vorm van de verantwoording. De Handleiding Subsidiecontroles van de Subsidy Audits Community van de NBA (actuele versie oktober 2024) geeft daarvoor de kaders. Voor jou als ontvanger verandert er weinig: de werkzaamheden volgen het protocol, de standaard bepaalt vooral de vorm van de verklaring.

En wanneer is het Standaard 4400?

Standaard 4400 is geen controle. De accountant voert dan vooraf afgesproken werkzaamheden uit en rapporteert de feitelijke uitkomsten, zonder oordeel en zonder zekerheid: het rapport van feitelijke bevindingen. Vraagt jouw regeling zo'n rapport, dan is dat geen lichtere controleverklaring maar een ander product met een eigen doel.

Zo lees je je controleprotocol

Het protocol beantwoordt vier vragen die samen de opdracht afbakenen:

  • Welk object wordt gecontroleerd: de volledige verantwoording of een specifieke opstelling
  • Welke standaard en welk verklaringsmodel de accountant volgt
  • Welke subsidievoorwaarden expliciet in de controle worden betrokken
  • Welke fout- en onzekerheidsmarges gelden voor het oordeel

Met die vier antwoorden weet je wat de accountant gaat doen en wat je administratie moet kunnen laten zien.

Wat dit betekent voor jouw organisatie

Je hoeft de standaardkeuze niet zelf te maken: die volgt uit het protocol en de vorm van je verantwoording. Wat je wel wilt weten is welke het wordt, omdat het verklaringsmodel onderdeel is van je vaststellingsaanvraag.

Stuur ons het controleprotocol of de beschikking, dan zien we direct welke standaard en welk model van toepassing zijn en wat de controle van je administratie vraagt. MOOS is audit-only: uitsluitend controle en assurance.

Veelgestelde vragen over Standaard 800 en 805

Wat is het verschil tussen COS 800 en COS 805?

Standaard 800 geldt voor de controle van een volledig financieel overzicht dat is opgesteld volgens een stelsel voor bijzondere doeleinden, zoals de grondslagen van een subsidieverstrekker. Standaard 805 geldt voor de controle van één overzicht of een specifiek element, zoals een subsidiedeclaratie of kostenopstelling.

Onder welke standaard valt een subsidiecontrole?

Meestal onder de 800-serie van de NV COS. Een declaratie of kostenopstelling wordt in de praktijk veelal onder Standaard 805 gecontroleerd, een volledige verantwoording volgens de grondslagen van de verstrekker onder Standaard 800. Het controleprotocol wijst de standaard meestal aan.

Wat is de NV COS?

De Nadere voorschriften controle- en overige Standaarden: de controlestandaarden van de NBA waaraan accountants in Nederland zich bij hun opdrachten houden. De standaarden zijn genummerd per soort opdracht.

Staat de standaard in het controleprotocol?

Vaak wel. Veel protocollen benoemen de standaard en het verklaringsmodel letterlijk. Zwijgt het protocol, dan bepaalt de accountant de standaard aan de hand van de vorm van de verantwoording.

Dit artikel geeft een algemene toelichting op de controlestandaarden bij subsidiecontroles en is geen advies voor jouw specifieke situatie.

Henk-Jan Spit, Partner van MOOS

Welke standaard geldt bij jouw subsidie?

Stuur het controleprotocol of de beschikking mee, dan kijken we direct met je mee. Bel of plan een kennismaking.

Henk-Jan Spit · Partner

Bel direct: +31 6 21 80 98 55